ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ LPG ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ UAE ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 13 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਧ ਕੇ 39 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ।
ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਭਾਰਤ ਲਈ ਲਿਕਵਿਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਗੈਸ (LPG) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ LPG ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 39 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਇਹ 13 ਫੀਸਦੀ ਸੀ। UAE ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ LPG ਆਯਾਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। Kpler ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, UAE ਨੇ 5,47,000 ਟਨ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਗਸਤ ਦੇ 1,93,000 ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 182 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ LPG ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 58 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 3,23,000 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ LPG ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 53 ਫੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 23 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ LPG ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਮੁੜ ਵਧਣ ਲੱਗੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ
Kpler ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ UAE ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ, ਯਾਨੀ 1.85 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤੱਟ ਅਤੇ UAE ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਦੂਜੇ ਰਸਤਿਆਂ ਵੱਲ ਮੋੜੀ ਗਈ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੱਧਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 100 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ LPG ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦਾ 60 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ 90 ਫੀਸਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਕਤਰ ਤੋਂ ਵੀ LPG ਦੇ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਕੁਵੈਤ 1,32,544 ਟਨ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਅਗਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੁਵੈਤ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ 15.6 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਤਰ ਦਾ ਨੰਬਰ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1,15,340 ਟਨ LPG ਭੇਜੀ। ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਅਗਸਤ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲੋਂ 76 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੋਂ LPG ਦੀ ਕੋਈ ਦਰਾਮਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ LPG ਆਯਾਤ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 4 ਫੀਸਦੀ ਘਟ ਕੇ 13.9 ਲੱਖ ਟਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ LPG ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ (89,000 ਟਨ), ਓਮਾਨ (23,000 ਟਨ), ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਕਾਂਗੋ (23,000 ਟਨ), ਬਰੂਨੇਈ (4,000 ਟਨ) ਅਤੇ ਅਲਜੀਰੀਆ (24,000 ਟਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਲੈਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ LPG ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ LPG ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਪਲਾਇਰ ਹੈ।
Kpler ਦੇ ਲੀਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਫ੍ਰੇਟ ਐਨਾਲਿਸਟ ਮੈਟ ਰਾਈਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਮਾਲ ਢੁਆਈ ਦੀ ਲਾਗਤ (Freight Cost) ਹਾਲੇ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਹੱਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
