ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ “ਨਾਪਾਕ” ਹਰਕਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਟਕਰਾ ਗਏ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਉੱਤਰੀ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਟਕਰਾ ਗਏ। ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਾਰਜ ਡੀ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੱਸਿਆ।
ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਟਕਰਾ ਗਏ।
ਏਐਨਆਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਉੱਤਰੀ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਦੀ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਟੱਕਰ ਹੋ ਗਈ।
ਟੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਵਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਟੱਕਰ ਦੀ ਸਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
35 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੱਸੀ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਅਪ੍ਰੈਲ 1991 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਟੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਾ 10 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ 3 ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੀਲ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਭਾਵ ਲਗਭਗ 5.56 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚਾਰਜ ਡੀ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਵਾਪਰਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਚਾਰਜ ਡੀ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। 2011 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਆਈਐਨਐਸ ਡੋਗਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪੀਐਨਐਸ ਬਾਬਰ ਵਿਚਕਾਰ ਟੱਕਰ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨੇ 1991 ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਾ 10 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਉਠਾਏ ਹਨ।
