ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਿਲੀ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ANI ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੇਜ਼ ਨੂੰ ਐਡਿਟ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਪੋਗੰਡਾ ਟੂਲ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ (Wikipedia) ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੋਟਿਸ ‘ਚ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ Mediator ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਨਿਊਜ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ANI) ਦੇ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਵੀ ਫਟਕਾਰ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੇਜ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਐਡਿਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ ਆਰਬਿਟਰੇਟਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ‘ਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ
ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਿਲੀ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ANI ਨੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੇਜ਼ ਨੂੰ ਐਡਿਟ ਕਰ ਕੇ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦਾ Propaganda Tool ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੇਜ਼ ‘ਤੇ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਗ਼ਲਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਐਡਿਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ANI ਦੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪੇਜ਼ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਐਡਿਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਸਾਲ 2001 ‘ਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਿੰਮੀ ਵੇਲਸ ਲੈਰੀ ਸੇਂਗਰ ਸੀ। ਸਾਲ 2003 ‘ਚ ਹਿੰਦੀ ‘ਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 1.7 ਅਰਬ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੂੰ ਕੰਟੈਟ ਐਡਿਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਐਡਿਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
