ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ, ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ ਪਤਾ ਕਿ ਗੱਡੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ, ਪੈਸੇਂਜਰ ਜਾਂ ਸਪੈਸ਼ਲ! ਜਾਣੋ ਟ੍ਰੇਨ ਨੰਬਰ ਦਾ ਕੋਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ।
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰੇਨ ਬਾਰੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਕੋਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ 5 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਨੰਬਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਬਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਕਿਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੋਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਨੰਬਰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀ ਟ੍ਰੇਨ ਹੈ, ਇੰਝ ਲਗਾਓ ਪਤਾ
-
0: ਜੇਕਰ ਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਨੰਬਰ ਇਸ ਅੰਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟ੍ਰੇਨ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਛੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਭੀੜ ਦੌਰਾਨ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
-
1 ਅਤੇ 2: ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਮੇਲ/ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸ਼ਤਾਬਦੀ, ਦੁਰੰਤੋ, ਗਰੀਬ ਰਥ ਅਤੇ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
-
3: ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਉਪਨਗਰੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਇਸ ਅੰਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-
4: ਦਿੱਲੀ, ਚੇਨਈ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਨਗਰੀ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ 4 ਅੰਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-
5: ਸਵਾਰੀ (ਪੈਸੇਂਜਰ) ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 5 ਅੰਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-
6: MEMU ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਲਈ 6 ਅੰਕ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
7: DEMU ਅਤੇ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 7 ਅੰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
-
9: ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਉਪਨਗਰੀ (ਲੋਕਲ) ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ 9 ਅੰਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।


ਤੇਜਸ ਰਾਜ ਸਪੈਸ਼ਲ (02951) ਨੂੰ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।


![Indian-Railways-7[1]](https://punjabbuzz.com/Punjabi/wp-content/uploads/2026/11/Indian-Railways-71-696x392.jpg)


