Dussehra 2026: ਅੱਜ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਦੁਸਹਿਰਾ, ਜਾਣੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ

ਵਿਜੈਦਸ਼ਮੀ (ਦੁਸਹਿਰਾ) ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ‘ਚ ਦੁਸਹਿਰਾ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖ਼ਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਜਾਂ ਦਸਹਿਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਈ ਸੀ।

ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2026 ‘ਚ ਦੁਸਹਿਰਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅੱਜ, 20 ਅਕਤੂਬਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੂਜਾ, ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਹਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੇ ਮੇਘਨਾਦ ਦੇ ਪੁਤਲਿਆਂ ਦਾ ਦਹਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਸਹਿਰਾ 2026 ਦੀ ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ?

ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੇ ਨਵੇਂ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ‘ਚ ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ

• ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 20 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਦੁਪਹਿਰ 12:50 ਵਜੇ।

• ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ: 21 ਅਕਤੂਬਰ 2026, ਦੁਪਹਿਰ 2:11 ਵਜੇ।

• ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ: ਮੰਗਲਵਾਰ, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੁਸਹਿਰੇ ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਕੀ ਹੈ?

ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ‘ਚ ਯੋਧੇ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਯੁੱਧ ‘ਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਫ਼ੌਜ, ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ‘ਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ‘ਚ ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

• ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ: ਦੁਪਹਿਰ 1:59 ਵਜੇ ਤੋਂ 2:45 ਵਜੇ ਤੱਕ।

• ਅਪਰਾਹਨ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਦੁਪਹਿਰ 1:14 ਵਜੇ ਤੋਂ 3:30 ਵਜੇ ਤੱਕ।

ਵਿਜੈ ਮੁਹੂਰਤ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦੁਸਹਿਰਾ 2026 ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਹਨ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ?

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਚ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਦਿਨ ਰਾਵਣ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੇ ਮੇਘਨਾਦ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ, ਅਨਿਆਂ ਤੇ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2026 ‘ਚ ਰਾਵਣ ਦਹਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

• ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦਹਨ: ਸ਼ਾਮ 5:47 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ। ਦੁਸਹਿਰਾ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਦੁਸਹਿਰੇ ਨਾਲ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਕਥਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕੈਦ ‘ਚੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਅਧਰਮ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜੀ ਕਥਾ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ‘ਚ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਦ ‘ਚ ਵੀ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।