ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਇੰਧਣ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਰਿਟੇਲ ਐਂਟਰੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਟਰਸਟ੍ਰੋਕ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਹੁਣ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ ਸਿੱਧਾ ਹੈ: ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਊਰਜਾ (ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਇੰਧਣ) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਚੀਨ ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਿੱਧਾ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਡਿਪੂਆਂ ‘ਤੇ ਹੈ। ਚੀਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਤੇਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀਪੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚੀਨ ਹੁਣ ਸਿੱਧੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ
ਚੀਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਕੋਲਾ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਢਾਂਚੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ, ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਸਿਨੋਪੇਕ ਹੰਬਨਟੋਟਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਹੁਣ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਪਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਚੀਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਪਲਾਇਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਉਹ ਪੂਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਆਪਣੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ‘ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਪੈਰ ਜਮਾਏਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ‘ਮਾਸਟਰਸਟ੍ਰੋਕ’, ਹੁਣ ਸਿੱਧਾ ਪਾਈਪ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਤੇਲ
ਜਿੱਥੇ ਚੀਨ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਾਸਟਰਸਟ੍ਰੋਕ ਖੇਡਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ (ਲੰਕਾ ਆਈਓਸੀ) ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਭੇਜਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿੰਕੋਮਾਲੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਉਤਪਾਦ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਵਿਛਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ 24 ਘੰਟੇ ਸਸਤਾ ਤੇਲ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ ਸਗੋਂ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਦੁਬਈ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਨੂੰ ਮਾਤ, UAE ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨੇ ਬਦਲੀ ਗੇਮ
ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (ਯੂਏਈ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿੰਕੋਮਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇਲ ਟੈਂਕ ਫਾਰਮ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਯੂਏਈ ਫੰਡਿੰਗ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿੰਕੋਮਾਲੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਯੂਏਈ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ-ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਬ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਇਸ ਵਪਾਰਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਯੂਏਈ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਦਾ ਵੀ ਸਵਾਗਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
